فصل دوازدهم كشيدن دندان گاهى درد دندان علاج‌پذير نيست ، يا تسكين مىيابد اما از كمترين آسيبى باز به درد آيد ، و شايد براى دندانهاى ديگر هم زيان‌رسان باشد ، كه در اين حالت تنها علاجش كشيدن است . بايد دندان را از گوشتها و پيرامون لخت كرد ، و دقت كرد كه آيا درد در خود دندان است ، در اين صورت دندان را با گاز بكش ! اگر درد در خود دندان نبود ، نبايد كشيد ، ممكن است درد راجع به لثه يا عصب زير دندان باشد ، در اين حال اگر درد كمى تخفيف يابد به كلى از بين نمىرود ، بازمىگردد . تخفيف درد به وسيلهء داروهاى تحليل‌برندهء مادهء دردآور صورت پذيرد . دندانى كه لق نيست اكثرا كشيدنش خطر در بر دارد ، كه ممكن است آرواره آشكار شود و گوهرش متعفّن گردد و درد شديد در پى داشته باشد و شايد چشم‌درد و تب به بار آورد . اگر دانستى كه كشيدن موجب زحمت است و بيمار تحمل نمىكند ، خوب نيست كه دندان را به شدت بجنبانى ، كه درد بيشتر مىشود . ممكن است درد در خود دندان نباشد ، هرگاه دندان را حركت دادى مادهء دردآور كه در پايين دندان است فروريزد و درد تسكين يابد . و ممكن است وسيلهء دارو دندان را كشيد . بهتر آن است با نيشتر پيرامون دندان را بريد و دارو بر آن نهاد ، مثلا : پوست ريشهء توت و عاقرقرحا را زير آفتاب با سركهء غليظ ساييد تا عسل آسا مىشود و سه بار در روز به بيخ دندان ماليد . يا عاقرقرحا ساييده و در آفتاب گذاشته چهل روز در سركه بماند و برجاى بريده شده نهند و يك ساعت يا دو ساعت بماند . اما بايد موم بر قسمت سالم گذاشت و آنگاه دندان را كشيد . يا به جاى عاقرقرحا ، بيخ سيماهنگ ، يا زرنيخ پرورده در سركه بمالند كه سست‌كننده است . يا بزر گزنه و بارزد به‌طور مساوى ، يا بزر گزنه و دوچندان كندر ، در بيخ دندان گذاشت ، اگر بزر گزنه با برگ انجير پخته باشد سست‌كننده است و دندان به آسانى كشيده مىشود ، لايهء سركه بسيار عجيب است . زردچوبه ، پوست درخت توت هريك يك جزء ، زرنيخ زرد دو جزء ، با عسل معجون شود و مدتى بر پيرامون دندان بماند ، دندان كنده مىشود . بيخ مشك چوپان ، شيرهء لبانه هريك يك جزء ، بيخ لبانه دو جزء ، بر دندان گذارند . اگر دندان ناتوان است ، شمع گداخته از آفتاب را با عسل بياميز ! و روغن زيتون بر آن بريزد و وادارش كن كه بجود . فصل سيزدهم از هم پاشيدن دندان خوره زده كه دندان از بين مىرود و درد ندارد آرد با شيرهء لبانه خمير شود ، چند ساعتى بر دندان بماند دندان را از هم مىپاشد . برگ لبلاب بزرگ تند مزاج و پيه قورباغهء درختى دندان را مىبرد و خرد مىكند . قورباغهء درختى قورباغه ايست سبز